Van industriegebied naar hoogwaardig woon-werkgebied

Hamerkwartier

Van industriegebied naar hoogwaardig woon-werkgebied

Het Hamerkwartier is een hoogwaardige binnenstedelijke herontwikkeling. Het bedrijventerrein wordt met een natuurlijke fasering getransformeerd tot een levendige woon- en werk omgeving, waar wonen en werken gecombineerd worden met aantrekkelijke openbare ruimte. Bijzonder aan de transformatie is de wijze waarop de bestaande productieindustrie en creatieve bedrijven zo veel mogelijk behouden blijven en opnieuw een plek krijgen binnen het gebied.

In een stedenbouwkundig plan heeft gemeente Amsterdam de ambities, uitgangspunten en kaders voor de transformatie van het gebied gedefineerd. Hieruit is het typologische Hamerblock voortgekomen, een samengesteld bouwblok, waarin woon- en werkgebouwen in een landschap van productiehallen worden geplaatst. Het dak van de productiehallen worden daarbij vormgegeven als gemeenschappelijk tuin.

Als ervaringsdeskundige op het gebied van transformatie, architectuur en stedenbouw, is Mei door gemeente Amsterdam gevraagd om mee te denken binnen de ontwikkeling van het plan en de stedenbouwkundige randvoorwaarden, om het plan zo tot een hoger niveau te brengen. Mei werkt hierbinnen op zowel het schaalniveau van de stad als dat van de gebruiker. Met Mei werken ook Workshop Architects, Civic Architects en Beta-office mee aan het project.

Menging van programma en menging van schaalniveau

De ontwikkeling van het Hamerkwartier is een complexe opgave waarin werken, wonen en leven bij elkaar komen. De bestaande bedrijvigheid en productieindustrie blijft behouden en bouwblokken van wonen en werken worden afgewisseld met productiehallen. Met het oog op de gebruiker en het gewenste programma ontwikkelde Mei, binnen de stedenbouwkundige randvoorwaarden, een ontwerpbenadering die zich basseert op vier principes; fasering, blokstraat, fietsvide en woon-werkwoningen.

Fasering

Het huidige Hamerkwartier kent een ingewikkelde eigendomsstructuur met vele eigenaars. Mei onderzocht hoe het gebied kan ontwikkelen binnen deze structuur, zodat het ook tijdens de transformatie kwalitatief blijft functioneren. Door de natuurlijke fasering worden de huidige eigenaren niet gedwongen direct mee te gaan in de transformatie. Hierdoor ligt de duur van de fasering van het project niet vast.

Blokstraat

Om de bouwblokken te ontsluiten en te voorzien van daglicht en lucht wordt er een secundaire structuur van straten voorgesteld in het stedenbouwkundig plan. Door van deze nieuwe logistieke straten karakteristieke en aantrekkelijke openbare ruimte te maken, wordt het mogelijk om wonen, werken en logistiek op kleinere schaal te mengen.

Fietsvide

De hogere bebouwing van het Hamerkwartier zal terugliggen ten opzichte van de straten, om deze te voorzien van licht en lucht. Dit heeft tot gevolg dat entree ruimtes al snel diep en donker zullen worden. Als oplossing bedacht Mei de fietsvide. Een compacte manier voor het parkeren van fietsen boven elkaar in een ruimte met transparante wanden. Hierdoor kan daglicht dieper het gebouw binnentreden en kwaliteit toevoegen aan dieper gelegen gebouwfuncties.

Woon-werkwoningen

In het stedenbouwkundig plan ligt de nadruk op het creëren van een gemixt woon-werk gebied met voornamelijk grote productiehallen. Mei stelt voor om daar een kleinere schaal van woon-werkwoningen aan toe te voegen. Door ruimte maken voor (groeiende) start-ups en kleinschalige bedrijvigheid in combinatie met wonen, ontstaat er een aantrekkelijke levendigheid op straatniveau.