herbestemming Lokomotiefhal in Leverkusen

Mei architects and planners is één van de vier internationale bureaus die, na een voorselectie, op uitnodiging van Cube Real Estate een plan hebben uitgewerkt voor de herbestemming van de voormalige locomotiefwerkplaats Werk Opladen, nabij Leverkusen in Duitsland.

In deze indrukwekkende industriële hal werden sinds 1903 locomotieven en rijtuigen gerepareerd. Omdat een groot deel van de arbeiders ook in de omliggende wijk Opladen woonde, speelde het leven van hele generaties arbeiders zich hier af. Met de sluiting van de werkplaats in 2003, waarbij meer dan 1.000 mensen hun baan verloren, kwam een einde aan dit hoofdstuk. De hallen symboliseren de trots van de wijk Opladen en krijgen met de geplande transformatie een nieuwe toekomst met een uitdagend en flexibel programma.

In de visie van Mei kan Opladen zich ontwikkelen tot een bloeiende stadswijk, een unieke en levendige plek voor wonen, werken, vrije tijd en onderwijs.

De Lokhalle
De Lokhalle 3 wordt de centrale ontmoetingsplek in het plan, een prettige en met historie doordrenkte locatie. Deze centrale hal wordt in zijn geheel behouden, met de rauwe betonvloer, oorspronkelijke constructie en bovenal de ruimte en het licht dat via het vele glas in de wanden en het dak in de hal neerstrijkt. Ook de originele gevels aan de west-, noord- en oostzijde worden behouden vanwege hun historische waarde. Ze zullen opgeknapt worden en daar waar nodig aangepast. Samen met de nieuwbouw ontstaat een fraaie compositie van oud en nieuw. Naast het behoud van waarden als licht en ruimte en bestaande constructie, wordt er groen toegevoegd om het klimaat en de akoestiek in de ruimte te verbeteren.

Flexibele programmering
De programmering van de hal is zeer flexibel en kan met de tijd meegroeien en wijzigen. De hal biedt de mogelijkheid voor 2000 m² aan open functies. Het is een semi-buitenruimte, in verbinding met de omgeving en de lokale community. De ruimte is zeer geschikt voor lokale evenementen, zoals een kerstmarkt, een bijeenkomst van de plaatselijke carnavalsvereniging of het live kijken van sportwedstrijden. De Lokhalle biedt daarnaast ook volop mogelijkheden voor meer besloten functies, zoals een fitness, waar bewoners, studenten en medewerkers van de TH en de kantoren gebruik van kunnen maken.

De hal heeft toegangen aan alle zijden van het gebouw, en ook vanuit de ondergrondse parkeergarage. Aan de zuidzijde is de hal via een park verbonden met de Boulevard en de TH. Vanuit dit park lopen ook de originele spoorrails door in de hal en blijven zichtbaar in de vloer. Aan het plafond hangt het Sonderstück, een prachtige locomotief uit de tijd van weleer.

Wonen
Aan de geluidsluwere noordzijde, op de plek van de voormalige Hallen 1 en 2, zijn een vijftal woongebouwen van zes verdiepingen gepland.

De woongebouwen hebben een royale ontvangsthal die aansluit op de Lokhalle en zijn tevens direct te bereiken vanuit de parkeergarage en vanaf de straat (de Feuerstraße). De constructie en ontsluiting van de gebouwen is zodanig opgezet dat ze flexibel ingedeeld kunnen worden. De afwerking is industrieel, passend bij het karakter van de Lokhalle.De appartementen hebben allen een privétuin op de begane grond of een royaal terras, en grote ramen met veel uitzicht. Alle woongebouwen liggen aan binnenhoven en zijn oost en west georiënteerd waardoor ze altijd profiteren van de ochtend- en/of avondzon. De tuinen zijn gemeenschappelijk, elk met een iets ander karakter.

Werken
Aan de zuidzijde, ter plaatse van voormalige Hallen 4 en 5, wordt een viertal efficiënte kantoorgebouwen aan de hal toegevoegd. Deze kantoren liggen tevens aan een openbaar park. De gebouwen sluiten in hun vormentaal op elkaar aan, en zijn door hun ligging uitermate geschikt voor ondernemingen die gerelateerd zijn aan de TH. De gebouwen zijn flexibel ontworpen. Zo hebben ze een diepte van 13,5 meter en zijn ze flexibel indeelbaar dankzij de kolomvrije ruimtes. Ze zijn ontworpen volgens een kosten-efficiënte methode. Net als de woongebouwen hebben ze een royale ontvangsthal die direct verbonden is met de Lokhalle. De mogelijkheden om in de Lokhalle vergaderingen en bijeenkomsten te organiseren versterkt het kantoorconcept. Twee kantoortuinen op het dak van de parkeergarage tussen de kantorengebouwen vormen een uitbreiding van de kantoorruimte. Met mooi weer is dit een prachtige plek om buiten te werken, te vergaderen of te lunchen.

Restaurant
Aan de zuidkant van de entree aan het Anger komt een bijzonder restaurant, op loopafstand van de woningen. De oude spanten van de hallen blijven behouden en worden overdekt met een glazen dak, voorzien van zonwering. Hierdoor ontstaat een bijzondere serre die functioneert als restaurant. Het restaurant krijgt zowel een buitenterras in de middag- en avondzon aan het Anger, als een uniek binnenterras in De Lokalle.

Architectuur
De architectuur van de nieuwe gebouwen sluit aan op de trotse naoorlogse architectuur. Het zijn positieve gebouwen die symbool staan voor de wederopbouw van het gebied. Er wordt een subtiel onderscheid gemaakt tussen de gevels van de woningen en de kantoren, terwijl ze tegelijkertijd ook bij elkaar horen en één ensemble vormen. De gevels zijn gebouwd met baksteen met een rode gloed, wat licht contrasteert met de bestaande gevels. De openingen zijn groot om veel licht binnen te laten, maar ook om het zicht op het bestaande gebouw en de tuinen te versterken. Veel zichtlijnen maken verbinding met de Lokhalle.